• Zapraszamy

Parafia Przybysławice

akson_grudzien_2_2016_parafia_przybyslawice

Położenie i zaplecze gospodarcze

Parafia Przybysławice leży w gminie Ożarów, pow. Opatów, woj. świętokrzyskie, dekanat ożarowski. W skład parafii wchodzi 9 sołectw liczących ogółem około 1500  mieszkańców. Proboszczem od roku 2003 jest ks. kan. mgr Marek Łuszczyński sędzia Sądu Biskupiego w Sandomierzu. Na terenie parafii dominuje rolnictwo oparte na  dobrych glebach regionu sandomierskiego.

Historia parafii

Data utworzenia parafii Przybysławice nie jest znana, wiadomo że w pierwszym okresie swego funkcjonowania   należała do archidiakonatu zawichojskiego. Po raz pierwszy pojawiła się w dokumentach biskupstwa krakowskiego w roku 1323. Obecnie jest to najstarsza parafia w gminie Ożarów. Teren parafii od jej powstania nie uległ zmianie z wyjątkiem jednej miejscowości – Sobów, która włączona została do powstającej w XVI wieku parafii w Ożarowie.

Kościoły

Z zachowanych informacji wynika że 28 czerwca 1414 roku erygowany został, zapewne kolejny, kościół w Przybysławicach przez Janusza Pakosza dziedzica dóbr Przybysławice, pod wezwaniem św. Stanisława Męczennika i był wzniesiony z drewna.  Prawdopodobnie przetrwał on do roku 1790, kiedy to spłonął od uderzenia pioruna. Obecny kościół z kamienia janikowskiego o prostej konstrukcji, na planie prostokąta, kryty dwuspadowym dachu, ufundowany został przez ziemian Wiercińskiego Józefa i Antoniego Bełdowskiego przy dużym zaangażowaniu księży Dunina i Drewniakowskiego. Wybudowany został w latach 1840-1843, którego konsekracja odbyła się  w roku 1862 pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego.

Księża

Posługę kapłańską w Przybysławicach pełniło wielu kapłanów na szczególną uwagę zasługuje między innymi następujący księża.

Ks. Feliks Dunin podczas stosunkowo krótkiego sprawowania funkcji proboszcza (1840-1843), przełamał trudności i doprowadził do wybudowania obecnego  kościoła w Przybysławicach. Ks. Filip Drewniakowski w parafii Przybysławice rozpoczął  od oddania do użytku nowego kościoła (1843), a następnie jego konsekracji w roku 1862

Ks. Józef Zientarski  proboszczem w Przybysławicach był 30 lat (1896-1927).  W pamięci parafian  pozostał  jako dobry pasterz i wielce zaangażowany gospodarz. W czasie jego kadencji, wewnątrz kościoła ufundowane zostały ołtarze i organy oraz przeprowadzono  malowanie. Murem otoczono teren kościoła i cmentarza grzebalnego. Ufundowane zostały trzy dzwony. Pobudowano nowe budynki gospodarcze przy plebani. Wykonano wiele innych prac tworzących warunki do dobrego funkcjonowania parafii w XX wieku.

Ks. mjr  Julian  Maruszewski  ps. „Rogala” przybył do parafii Przybysławice w trudnym okresie okupacji niemieckiej pod koniec 1939 roku. Od stycznia 1940 r. był  członkiem ZWZ a następnie A K, pełni funkcję Dziekana  Kapelanów Obwodu Kielecko – Sandomierskiego  AK w stopniu majora ps. „Rogala”. Obecny proboszcz parafii ks. Marek Łuszczyński, w powszechnej opinii uchodzi za odnowiciela ducha religijnego parafian i substancji materialnej kościoła.  Zwiększyła się liczba parafian uczestniczących w mszach św. Doprowadził między innymi do gruntownego remontu kościoła i plebani, usunięcia drzew z cmentarza niszczących nagrobki i jego wyremontowania, pobudowania parkingów, oraz jego staraniem powstał zespół figur fatimskich urządzony obok kościoła. Z jego inicjatywy napisana została monografia parafii obrazująca dawne i obecne czasy. Co drugi rok wydawany jest kalendarz parafialny.

Cmentarz

Obecny cmentarz parafialny zlokalizowany jest w pobliżu kościoła,  założony został w roku 1811, stopniowo powiększany przez następne pół wieku do obecnych rozmiarów o długości 200 m na 50m.  Nikt zapewne nie myślał 200 lat temu, nakazując sadzenie drzew na cmentarzach, jakie będą tego skutki, wobec niszczonych  nagrobków przez  padające konary i całe drzewa. Przyznać trzeba, że  stary drzewostan dodawał szczególnego uroku cmentarzowi, jednak usuniecie wszystkich drzew było koniecznością, aczkolwiek nie przez wszystkich parafian przyjmowana ze zrozumieniem. Pierwszym proboszczem który zapoczątkował usuwanie starych drzew z cmentarza był ks. Maruszewski a dzieła dokończył obecny proboszcz, nadając temu miejscu estetyczny wygląd.    Cmentarz jest  siedliskiem zróżnicowanych form architektonicznych figur nagrobnych współistniejących obok siebie, tworzących pewna estetyczną całość. Figury nagrobne pochodzą z różnych warsztatów rzeźbiarskich, także pobliskiego Janikowa. W okresie powojennym minęła moda na figury, zastąpione płaskimi płytami z betony i kamienia. Najstarszym nagrobkiem jest figura na grobie ks. Mitchella z roku 1836 i rodziny ziemianina Cypriana Baczyńskiego z roku 1851.

Zasłużeni parafianie

Parafia wydała wielu zasłużonych obywateli dla tej ziemi, kościoła i ojczyzny. Oto niektórzy z nich.

Ks. mjr Jan Malinowski  (1910-1974) pochodził z rodziny chłopskiej z Jankowic. Po klęsce wrześniowej zamierzał przedostać się do Francji. W Bejrucie wstąpił do formującej się Brygady Strzelców Karpackich, obejmując funkcję kapelana, przemierzając cały jej szlak bojowy do zakończenia kampanii włoskiej. Między innymi został ranny w ciężkich walkach pod Tobrukiem, gdzie  odznaczono go Krzyżem Walecznych. Z armią Andersa uczestniczył w walkach pod Monte Casino, Ankoną,  Bolonią i Pessaro. Dokonania bojowe ks. Malinowskiego zostały zauważone i uwiecznione w książce Melchiora Wańkowicza p.t. „Bitwa o Monte Casino”.   Podczas toczonych walk ks. Malinowski szedł z atakującymi żołnierzami do przodu na pierwszą linię.  Niósł flagę, która została zatknięta na szczycie zdobytego wzgórza (klasztoru). Za dzielność okazaną pod Monte Casino, ks. Malinowski odznaczony został orderem Virtuti Militari V klasy.   Po wojnie pozostał na emigracji skąd wspierał materialnie kościół w Przybysławicach . Jego prochy sprowadzone zostały do kraju i spoczywają w rodzinnym grobowcu na cmentarzu w Przybysławicach.

Ułan Wojciech Stawiarski  (1898 – 1978) pochodził z chłopskiej rodziny z Prus. Za bohaterstwo wykazane podczas wojny z bolszewikami w roku 1920 został odznaczony, będąc jednym z nielicznych, prawdopodobnie dwóch kawalerów orderu Virtuti  Militari V klasy, wywodzących się z terenu parafii Przybysławice. Podczas II wojny światowej należał do konspiracji współdziałając z ks. Julianem Maruszewskim.

Brat Juwentyn Lucjan Młodożeniec (1919 – 1998) wychował się w wielodzietnej rodzinie chłopskiej w Jakubowicach.   Brat Juwentyn od chwili wstąpienia w roku 1937, nieprzerwanie przebywał w zakonie franciszkanów wypełniając powierzone zadania, dzieląc posiadane umiejętności pomiędzy prace fizyczną i umysłową jako wykwalifikowany pracownik. Pracował w administracji Rycerza Niepokalanej w Niepokalanowie, w poligrafii jako drukarz, gastronom w Stanach Zjednoczonych, był także w Asyżu. Napisał  książkę  „Znałem Ojca Maksymiliana Kolbego”, jako wyraz hołdu i pomnika dla osoby Świętego z którym pracował w pierwszych latach swego pobytu w zakonie. Biografia ta została wydana za granicą w kilku językach i ukazała się na kilku kontynentach.

Ks. Piotr Andryka (1901 – 1941?)  pochodził z chłopskiej rodziny w Jakubowicach.    W roku 1935 przeniesiony został do parafii Huta Stepańska,  na Wołyniu. Wokół znajdowały się osady ludności ukraińskiej. Była to duża parafia erygowana w roku 1922, wtedy też rozpoczęto budowę nowego drewnianego kościoła. Gdy do parafii przybył ks. Andryka, trwało wyposażanie wybudowanego kościoła. Kolejnym poważnym zadaniem było nabycie dużego dzwonu, który ufundowany został przez ks. Andrykę z odpowiednią dedykacją . Ks. Andryka  był kapelanem wojskowym w dyspozycji  Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych z przydziałem do RKU Sarny.  W sierpniu 1939 roku, w związku ze zbliżającą się wojną, został zmobilizowany do wojska, włączył się do konspiracji na terenach zajętych przez Sowietów, tam zaginął w niewyjaśnionych okolicznościach.

Ziemianin Onufry Gombrowicz (1817-1888)  dziadek słynnego pisarza Witolda, wydalony z Litwy za udział w Powstaniu Styczniowym, w roku 1871 zamieszkał w zakupionym folwarku ziemskim w Jakubowicach. Tu był prekursorem hodowli buraka cukrowego.   Spoczywa  na miejscowym cmentarzu w Przybysławicach w rodzinnym grobowcu Gombrowiczów.

Wójt gminy Jakubowice Mateusz Wrona ( 1810-1885) choć sam był niepiśmienny, tuż po ukazaniu się zezwalającego ukazu carskiego w roku 1865, założył szkołę wiejską w Jakubowicach, gdzie pierwsze pokolenie dzieci chłopskich z okolicznych wsi miało szansę nauki pisania i czytania.

Wydarzenia historyczne

Teren parafii leżący na uczęszczanych szlakach komunikacyjnych w całej swej historii  był narażony na skutki toczonych wojen, powstań, przemarszów wojsk. Jednym z chwalebnych epizodów w najnowszej historii były wydarzenia związane z szlakiem bojowym legionistów Józefa Piłsudskiego, prowadzącym przez teren parafii w roku 1914. Wtedy to podczas kilkudniowego kwaterowania w budynku szkolnym w Jakubowicach, komendant  J. Piłsudski  podjął kilka ważnych decyzji dla dalszej walki o niepodległość, między innymi wprowadził w 1 Brygadzie stopnie wojskowe. W tym miejscu w roku 2005 odsłonięty został obelisk legionowy a co roku odbywa się marsz szlakiem legionów po gminie Ożarów.

Wiesław Chmielewski

 

akson_grudzien_2_2016_parafia_przybyslawice

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

  • Poniżej obszaru tresci