Choroby odzwierzęce: liczne i groźne

Od zwierząt możemy się zarazić najróżniejszymi chorobami. Co nie znaczy, że ich hodowanie jest niebezpieczne. Wystarczy zadbać o higienę, także osobistą. O chorobach odzwierzęcych i ich objawach rozmawiamy ze Świętokrzyskim Wojewódzkim Lekarzem Weterynarii w Kielcach.

Czym możemy zarazić się od zwierząt? Czy tylko dzikie są dla nas zagrożeniem, czy także domowe?
dr Bogdan Konopka, Świętokrzyski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Kielcach: Wszystkie zwierzęta mogą być nosicielami przeróżnych chorób: pasożytniczych, grzybiczych, wirusowych, bakteryjnych i tych z pogranicza bakterii i wirusów, które także są groźne dla człowieka. W kontaktach ze zwierzętami musimy zachować podstawowe zasady bezpieczeństwa. Niektóre choroby są zwalczane z urzędu, a wówczas to budżet państwa płaci za nakaz zabicia chorej zwierzyny, usunięcie zwłok, ściółki… To są ogromne koszty, ale chodzi o bezpieczeństwo zdrowia publicznego. Takie choroby odzwierzęce, jak: gruźlica, bruceloza są najczęściej nie do wyleczenia, można je tylko zaleczyć. Dotykają one głównie lekarzy weterynarii, zootechników i rolników.

Które z chorób występują w społeczeństwie najczęściej?
Choroby wywoływane przez pasożyty i drobnoustroje. Rocznie w skali kraju zapada na nie ok. 40 tys. osób. Niestety często bagatelizowane przez lekarzy, którzy – w moim przekonaniu – nie prowadzą odpowiedniej profilaktyki. Pies, czy kot, który w ramach różnego rodzaju szczepień trafia do gabinetu weterynaryjnego jest odrobaczany. Właściciele już jednak tego nie robią, niektórzy nigdy nie pomyśleli nawet, że też mogą mieć pasożyty, które niszczą ich organizm. Równie groźne są bakterie, których nosicielami mogą być psy i koty, oraz wywołana przez nie kampylobakterioza, ostra choroba zakaźna, która objawia się biegunką, wymiotami, bólami brzucha i głowy. Z chorób, którymi możemy zarazić się od zwierząt dość często występuje też gruźlica (jedząc surowe mięso i wdychając prątki gruźlicy) i bruceloza (do zakażenia dochodzi przez uszkodzoną skórę). Nasze województwo decyzją Komisji Europejskiej zostało w 2009 roku uznane za region urzędowo wolny od tych chorób. Niemniej monitoring u bydła i owiec jest stale prowadzony. Co roku badamy jedną piątą populacji, co pięć lat mamy zbadane wszystkie zwierzęta. Bardzo niebezpieczne są też choroby wirusowe, w tym grypa: świńska, czy ptasia. W tej chwili wirus H5N8, który atakuje ptaki nie jest inwazyjny dla człowieka, ale może mutować i stać się groźny. Rzadko natomiast mamy do czynienia z wścieklizną, pryszczycą, czy tularemią.

Jak się te choroby objawiają i jak przebiegają?
Salmonellozy, które rozwijają się w bardzo krótkim czasie, objawiają się gwałtownymi wymiotami i wyniszczającą biegunką. Mogą doprowadzić do zakażenia całego organizmu, zapalenia opon mózgowych, wsierdzia, kości, czy zapalenia płuc. Choroby wywołane przez dojrzałe postacie tasiemców (głównie nieuzbrojonego, zwanego bydlęcym) powodują m.in. bóle brzucha, bóle i zawroty głowy, ślinotok, bezsenność. Toksoplazmoza, którą mogą być zarażone zwierzęta domowe, głównie koty, jest szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży i osób o obniżonej odporności. Co roku umiera na nią kilkanaście osób w kraju. Objawy to m.in. podwyższona temperatura, bóle mięśni i stawów, czasem powiększenie wątroby i śledziony oraz wysypka. Kleszczowe zapalenie mózgu może spowodować nawet śmierć. Choroba przebiega dwufazowo. W pierwszej – po kilku dniach od ukąszenia – występują objawy przypominające grypę: bóle głowy, stan podgorączkowy, złe samopoczucie, osłabienie. W drugiej – po dwutygodniowym okresie bezgorączkowym – pojawia się wysoka temperatura, silne bóle głowy, wymioty, czy porażenia kończyn. Często spotykana borelioza, której możemy się nabawić na skutek ukąszenia przez zakażonego kleszcza, jeśli nie jest leczona może prowadzić do bólu i obrzęku stawów, czy wywoływać objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub np. przypominających padaczkę. Włośnica (może wystąpić w wędlinach wieprzowych i z dzika), to wysoka temperatura, bóle i objawy zmęczenia, obrzęk twarzy i powiek oraz wysypka.

A czy są takie, które nie dają objawów, których możemy nie być świadomi?
Można być bezobjawowym nosicielem np. salmonelli. Stąd obowiązkowe badania dla tych, którzy chcą pracować w gastronomii. Bezobjawowo może też przebiegać toksoplazmoza.

Jak się zabezpieczyć przed chorobami odzwierzęcymi? Jak ich uniknąć?
Higiena osobista przede wszystkim, czyli częste mycie rąk. A w przypadku osób pracujących ze zwierzętami – odzież ochronna. Jeśli chodzi o choroby grzybicze u zwierząt, głównie u bydła, to pojawiają się one najczęściej tam, gdzie nie są zachowane właściwe warunki związane z wymianą powietrza, nasłonecznieniem, czy wilgotnością. Jeżeli jest wilgotno, brudno, brakuje wentylacji, to łatwo o choroby grzybicze. Część jest szczególnie niebezpieczna dla człowieka, m.in. grzybica narządowa.

Dziękuję za rozmowę.
Monika Rosmanowska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *