Choroba zwyrodnieniowa stawów u zwierząt

Diagnostyka i leczenie chorób stawów to bardzo ważny aspekt ortopedii weterynaryjnej. Wiele z nich leczonych jest zachowawczo, bez interwencji chirurgicznej. Wiedza na temat prawidłowej budowy i funkcjonowania stawów, ich reakcji na uszkodzenia jest niezbędna do wyboru metody oraz trybu leczenia. Najczęściej spotykane wśród psów i kotów artropatie są generalnie dzielone na zakaźne i niezakaźne. Najbardziej powszechną zmianą niezapalną jest choroba zwyrodnieniowa stawów.

Choroba zwyrodnieniowa stawów jest procesem degeneracyjnym chrząstki stawowej, któremu towarzyszy tworzenie się wyrośli kostnych i zwłóknienie tkanek miękkich otaczających staw. Uszkodzona chrząstka staje się bardziej podatna na urazy w trakcie obciążania kości co dodatkowo pogłębia zmiany zwyrodnieniowe powodując bolesność i utratę funkcji stawu.

Czynnikami sprzyjającymi jej rozwojowi są wiek, rasa, tryb życia, masa ciała psa. W grupie ryzyka są szczególnie zwierzęta z nadwagą, starsze oraz psy ras szybko rosnących. Często rozwija się wtórnie do istniejących zaburzeń w układzie ruchu jak np. osteochondroza, dysplazja stawów biodrowych, urazy stawów, zerwanie więzadła krzyżowego, zwichnięcie rzepki itp.

Konsekwencją zwyrodnienia stawów jest pojawiający się ból i ograniczenie ruchomości stawu. Można zaobserwować sztywność chodu, kulawizny lub nieregularność chodu, objawy są widoczne szczególnie po dłuższym odpoczynku, wylizywanie lub ogryzanie okolic stawów. Ze względu na bolesność stawów często pojawiają się zmiany w zachowaniu – niechęć do głaskania, unikanie zabaw itp. Ponieważ choroba ma charakter postępujący, bez wdrożenia właściwego leczenia stan kliniczny może ulegać ciągłemu pogorszeniu a ból będzie się nasilać. Diagnozę przeprowadza lekarz weterynarii na podstawie obserwacji właściciela, badania stawów oraz zdjęć RTG. Ponieważ jest to choroba postępująca bardzo ważne jest jak najwcześniejsze rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia.

Właściciel zwierzaka ze zdiagnozowanym zwyrodnieniem stawów niezależnie od przyczyny choroby w leczeniu powinien przestrzegać pięciu podstawowych zasad.

1. Zasada pierwsza: Kontrola masy ciała
U wszystkich pacjentów z chorobą stawów znaczące korzyści w trakcie leczenia przynosi kontrola masy ciała. Wyjątkiem są zwierzęta, u których występują dodatkowe schorzenia wymagające specyficznego postępowania dietetycznego. Otyłość u zwierząt wzmaga objawy współistniejących chorób stawów , przyśpiesza postęp zmian degeneracyjnych i nasilenie symptomów klinicznych procesów zwyrodnieniowych. Obniżenie wagi ciała zwierzęcia pozwala obniżyć dawkę środków przeciwbólowych.

2. Zasada druga: Suplementowanie diety
a) Kwasy tłuszczowe omega-3 są powszechnie stosowane u psów z problemami stawowymi, jako dodatek dietetyczny. Badania dowiodły skuteczność kwasów omega-3 w zmniejszaniu bólu związanego ze zmianami zwyrodnieniowymi . Odnotowano również, że w przypadku zarówno ludzi jak i psów stosowanie tych kwasów zmniejszyło zapotrzebowanie na środki przeciwzapalne i przeciwbólowe.
b) Chondroprotetyki mają za zadanie dostarczyć ponad fiziologicznej ilości chondroityny i glukozaminy, które zadziałają jako procesor do syntezy chrząstki stawowej. We wczesnej fazie stosowania preparatu związki te znacząco ograniczają bolesność i obrzęk stawów.
Kuracja chondroprotetykiem powinna trwać co najmniej 6 tygodni. Organizm musi mieć czas żeby przyswoić składniki oraz rozpocząć ich wykorzystywanie w regeneracji stawów. Pierwsze efekty stosowania mogą być widoczne już po 2-3 tygodniach, ale może się zdarzyć że poprawa nastąpi dopiero po 5 tygodniach.
Wszystko zależy od zaawansowania procesów zwyrodnieniowych w stawie a także wieku psa

3. Zasada trzecia wzmożona aktywność fizyczna
Rodzaj oraz stopień zalecanych ćwiczeń uzależnia się od zaawansowania choroby oraz od zaleceń lekarza weterynarii.

4. Zasada czwarta: Rehabilitacja
Odpowiednia fizykoterapia jest bardzo ważnym elementem leczenia chorób stawów, szczególnie u psów . Jej podstawowym celem jest przywrócenie zakresu ruchów, wzmocnienie organizmu i podwyższenie jego wytrzymałości.

5. Niesterydowe leki przeciwzapalne oraz pozostałe formy leczenia farmakologicznego
a) Niesterydowe leki przeciwzapalne (NLPZ) ograniczają bolesność stawów pacjenta, zmniejszając jednocześnie stan zapalny w obrębie stawu. Należy pamiętać, że leki te należy zawsze podawać po konsultacji z lekarzem weterynarii, ponieważ leki te wykazują szereg działań niepożądanych jak uszkodzenia nerek , wątroby oraz zaburzeń ze strony układu pokarmowego. Dla psów szczególnie niebezpieczny jest ibuprofen, naproksen należy, więc unikać ich stosowania. Przy zmianie jednego środka na inny ważne jest również zachowanie 1-3 dniowej przerwy by organizm mógł zmetabolizować pierwszy z nich. Stosując niesteroidowe leki przeciwzapalne, należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach: – nie można podawać ich pacjentom cierpiącym na koagulopatie, z niewydolnością wątroby i nerek, owrzodzeniach przewodu pokarmowego oraz pacjentom odwodnionym. Nie należy stosować równocześnie więcej niż jednego leku z tej grupy; – nie należy stosować w połączeniu z glikokortykosteroidami; – przy przewlekłym stosowaniu należy regularnie wykonywać badania krwi (morfologia, profil nerkowy, profil wątrobowy ). W przypadku wystąpienia niepożądanych objawów ze strony układu pokarmowego (spadek apetytu, wymioty, biegunka, smoliste stolce) należy stosować leki osłaniające błonę śluzową żołądka.
b) Kwas hialuronowy wykazuje działanie przeciwzapalne. Podany dostawowo zwiększa lepkość mazi stawowej. Preparaty kwasu hialuronowego zostały docenione na całym świecie i są rekomendowane przez American College of Rheumatology (ACR) w przypadkach, kiedy leczenie metodami tradycyjnymi nie przynosi spodziewanych efektów bądź jest przeciwwskazane.
c) Glikokortykosteroidy
Stosowanie leków z tej grupy budzi największe kontrowersje. Choć przeciwzapalny efekt działania leków steroidowych jest niepodważalny, to efekty uboczne zniechęcają do szerokiego ich stosowania. Podawanie glikokortykosteroidów powoduje obniżenie syntezy proteoglikanów i kolagenu, a w rezultacie obniżenie ich stężenia w istocie zewnątrzkomórkowej chrząstki szklistej. Ponadto długotrwałe stosowanie tych leków powoduje negatywne skutki ogólnoustrojowe.

Nowoczesne techniki leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów:
a) IRAP- metoda leczenia zapaleń, zwyrodnień stawów potwierdzona wieloma badaniami.
b) Komórki macierzyste wykorzystywane są w reumatologii i ortopedii od kilku lat. Medycyna wykorzystuje to, że w określonych warunkach mogą się one różnicować,

Właściciel zwierzęcia ze zmianami zwyrodnieniowymi powinien podawać karmę wysokiej jakości. Dodatkowo należy zapewnić miękkie posłanie w ciepłym i suchym miejscu, z dala od przeciągów. Warto wprowadzić udogodnienia np. nie prowadzać psa po schodach jeśli to nie jest konieczne. Psy które mają ograniczony ruch powinno się zachęcać do innych form aktywnego spędzania czasu np. podając zabawki do gryzienia, piłki wypełnione smakołykami, zabawki edukacyjne, uczyć prostych sztuczek tak aby zapewnić zwierzęciu zajęcie i stymulację umysłową.

Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów jest jednym z trudniejszych i mniej wdzięcznych zadań, przed którymi staje zarówno właściciel jak i lekarz weterynarii. Frustrujący może być brak możliwości wyleczenia pacjenta, a właściciel zwierzęcia nierzadko może nie rozumieć trudności związanych z terapią osteoarthritis. Jednak, poprzez umiejętne zastosowanie i kompilację różnych metod leczniczych, można znacząco pomóc pacjentowi, prowadząc do poprawy jego dobrostanu, co jest celem pracy lekarza weterynarii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *