Rozpoczął się III synod diecezji sandomierskiej

Pierwszy w XXI wieku, trzeci w 200-letnich dziejach diecezji

24 lutego 2017 r. biskup ordynariusz Krzysztof Nitkiewicz podpisał ogłoszony
w kościołach 19 marca dekret zwołujący III Synod Diecezji Sandomierskiej.
Nawiązując do zbliżającego się jubileuszu dwóchsetlecia i przypadającej 25 marca b.r.
25-ej rocznicy reorganizacji diecezji oraz powołując się na doświadczenia zebrane podczas wizytacji kanonicznych, ordynariusz sandomierski doszedł do przekonania, że: – „Pożyteczne będzie zwołanie nowego synodu. Istnieje bowiem potrzeba dalszego budowania wspólnoty Kościoła lokalnego przez ustawodawstwo partykularne, które przy uszanowaniu bogactwa różnych miejscowych tradycji, poszerzy płaszczyznę wspólnotowego przeżywania wiary.”
Członkowie synodu

W pracach synodu mogą uczestniczyć duchowni i inni wierni Diecezji Sandomierskiej, których członkostwo wynika ex officio czyli z urzędu, a także ci, którzy otrzymali nominację biskupa diecezjalnego lub zostali wybrani zgodnie z synodalnym regulaminem. Członkami synodu ex- officio są: wikariusz generalny, wikariusze biskupi, wikariusz sądowy, rektor wyższego seminarium duchownego, kanclerz i dyrektorzy wydziałów kurii diecezjalnej, członkowie rady kapłańskiej, członkowie diecezjalnej rady duszpasterskiej, księża dziekani oraz rzecznik prasowy diecezji. Za sprawą nominacji biskupiej w pracach synodu uczestniczą biskup pomocniczy senior, sekretarz generalny synodu oraz członkowie sekretariatu synodu
i komisji synodalnych. Natomiast uczestnikami synodu z wyboru zostali:
– prezbiterzy (po jednym z każdego dekanatu, wybrani przez księży posługujących duszpastersko w dekanacie)
– prezbiter wybrany przez księży emerytów ze swojego grona
– wierni świeccy, po jednym z każdego dekanatu, wybrani przez diecezjalną radę duszpasterską z grona osób wskazanych przez dekanalne zespoły synodalne
– osoby konsekrowane, po jednej z każdego instytutu na prawie diecezjalnym lub papieskim, które posiadają swoje domy w diecezji, wybrane przez diecezjalną radę duszpasterską spośród kandydatów wskazanych przez wyższych przełożonych zakonnych
– pracownik Wydziału Zamiejscowego KUL w Stalowej Woli wybrany na radzie wydziału
– nauczyciel wybrany na zebraniu dyrektorów szkół katolickich
– alumn wybrany przez studentów Wyższego Seminarium Duchownego w Sandomierzu
– a także po jednym wiernym świeckim z Katolickich Centrów Pomocy Rodzinie, Stowarzyszenia Rodzin Katolickich, Parafialnych Kół Caritas, Akcji Katolickiej, Ruchu „Światło Życie”, Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży, Wspólnot dla Intronizacji Najświętszego Serca Pana Jezusa, Kółek Różańcowych, Legionu Maryi i Wspólnot Drogi Neokatechumenalnej.

„Aby nieść światło Ewangelii”

Pod takim hasłem będą przebiegać prace synodalne. Zainaugurowano je w sobotę 25 marca uroczystą mszą świętą odprawioną w sandomierskiej Bazylice Katedralnej pod przewodnictwem metropolity lubelskiego arcybiskupa Stanisława Budzika oraz z udziałem metropolity przemyskiego arcybiskupa Adama Szala, ordynariusza siedleckiego biskupa Kazimierza Gurdy, pasterza Diecezji Sandomierskiej biskupa Krzysztofa Nitkiewicza oraz biskupa seniora Edwarda Frankowskiego. Obecni byli także parlamentarzyści i samorządowcy z terenu diecezji sandomierskiej, a także reprezentanci i delegaci grup duszpasterskich, stowarzyszeń katolickich oraz organizacji społecznych.
W homilii wygłoszonej podczas inauguracyjnej mszy biskup ordynariusz Krzysztof Nitkiewicz stwierdził, iż biorąc pod uwagę przepisy prawa kanonicznego, niektórzy nazywają synod epifanią to jest objawieniem Kościoła lokalnego. Wskazał także na najważniejsze przyczyny zwołania synodu po 18. latach od zakończenia poprzedniego z lat 1996-1999:
– Na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat zmieniły się znacząco uwarunkowania kulturowe, cywilizacyjne, społeczne i demograficzne. Są osiągnięcia i optymistyczne perspektywy, ale nie brakuje również zjawisk i problemów rodzących poważne niepokoje. Trzeba przyznać rację autorowi łacińskiej sekwencji „Tempora mutantur et nos mutamur in illis” czyli „czasy się zmieniają, a my zmieniamy się wraz z nimi”. Ojciec święty Franciszek mówi nawet, że mamy do czynienia nie tyle z epoką zmian, co raczej z epokowymi zmianami. Dlatego należy szukać nowych dróg i metod, aby jak głosi hasło synodu: „nieść światło Ewangelii”. To znaczy, żyć nią i przepowiadać zgodnie z poleceniem Chrystusa – wyjaśnił ordynariusz sandomierski.

Na mocy jego decyzji powołano Sekretariat Synodu oraz komisje synodalne (główną, teologiczną, do spraw kultu Bożego i dyscypliny sakramentów, do spraw duchowieństwa diecezjalnego, do spraw instytutów życia konsekrowanego i stowarzyszeń życia apostolskiego, do spraw świeckich, do spraw duszpasterstwa, do spraw nauki i wychowania katolickiego, do spraw ewangelizacji, do spraw działalności charytatywnej oraz do spraw dóbr doczesnych). Pierwsza faza synodu potrwa do 19 maja 2018 roku i będzie miała ma na celu przygotowanie dokumentu roboczego. Prace będą przebiegały w ustanowionych 25 marca komisjach. Drugi etap synodu ma odbywać się głównie na forum dekanalnych zespołów synodalnych złożonych z duchownych i świeckich. Zespoły dobrze znające lokalną sytuację oraz uwarunkowania poszczególnych parafii, będą analizowały dokument roboczy. Owocem tej refleksji mają być uwagi i postulaty, które posłużą komisji głównej do przygotowania tekstu dekretów. Projekty tych dokumentów będą omawiane podczas posiedzeń plenarnych, stanowiących trzeci etap synodu. W ten sposób powstanie dokument końcowy zawierający zalecenia i normy prawne. Ma być gotowy przed 9 października 2020 roku, kiedy to w Sandomierzu odbędą się uroczystości na cześć patrona diecezji Błogosławionego Wincentego Kadłubka. – Różne formy uczestnictwa w synodzie oraz modlitwa w jego intencji będą sprzyjały budowaniu wspólnoty i zacieśnianiu braterskich więzi wynikających ze chrztu, na mocy, którego wszyscy jesteśmy sobie równi godnością, każdemu przysługują określone prawa, ale są także zadania i obowiązki, które należy wypełniać, służąc sobie nawzajem. Nie ma skuteczniejszego sposobu na ideologie, zjawiska i procesy zagrażające kościelnej i międzyludzkiej jedności. Tym bardziej, że pojawiają się ciągle nowe zarzewia napięć. Komisje synodalne, posiedzenia plenarne i synodalne zespoły dekanalne stwarzają okazję do nawiązywania relacji i do współpracy pomiędzy duchownymi oraz wiernymi świeckimi. Podejmując ważne i aktualne tematy, szukając rozwiązania różnych węzłów gordyjskich, kwestii spornych, synod będzie służył sprawie jedności – stwierdził biskup Krzysztof Nitkiewicz. Podczas sobotniej mszy inauguracyjnej wszyscy członkowie synodu w liczbie około trzystu złożyli wyznanie wiary i stosowną przysięgę.

Pierwsze dwa synody

I Synod Diecezji Sandomierskiej odbył się w dniach 3-5 lipca 1923 r. w kościele katedralnym pod przewodnictwem biskupa ordynariusza Mariana Ryxa, z udziałem biskupa sufragana Pawła Kubickiego, księży prałatów i kanoników Kapituły Katedralnej i Kapituły Kolegiackiej w Opatowie, księży profesorów Wyższego Seminarium Duchownego, księży dziekanów i wicedziekanów oraz delegatów wybranych w tym celu przez duchowieństwo po jednym
z każdego dekanatu, razem 90 kapłanów. Podczas I Synodu m.in. nawoływano do zakładania w parafiach Kół Towarzystwa Misyjnego i Towarzystwa Uniwersytetu Lubelskiego oraz wnikliwie analizowano działalność Sekretariatów do Spraw Społecznych w poszczególnych dziekanatach.

Po dokonanej przez Ojca Świętego Jana Pawła II reorganizacji diecezji w marcu 1992 r. nowo ustanowiony wtedy biskup sandomierski Wacław Świerzawski często podkreślał konieczność zwołania synodu diecezjalnego, który ułatwiłby integrację diecezji obejmującej części dotychczasowych czterech tzw. Kościołów partykularnych (sandomierskiego, przemyskiego, lubelskiego i tarnowskiego). Stosowny dekret w tej sprawie podpisał 7 października 1996 r. Uroczysta inauguracja II Synodu Diecezji Sandomierskiej odbyła się 21 listopada 1996 r. w katedrze sandomierskiej. Jego hasłem były słowa „Ut unum sint” tzn. „Aby byli jedno”, a hymnem II Synodu została pieśń „Chrystusowi cześć i chwała”. W trakcie prac poszczególnych komisji wydawano „Zeszyty Synodalne” zawierające projekty końcowych dokumentów oraz konspekty homilii i katechez poświęconych problematyce zawartej w dokumentach synodalnych. Druga sesja plenarna odbyła się dokładnie w pierwszą rocznicę inauguracji Synodu to jest 21 listopada 1997 r., a terminy kolejnych przyspieszono ze względu na zaplanowaną na 12 czerwca 1999 r. wizytę Ojca Świętego Jana Pawła II w Sandomierzu. W związku z tym trzecia sesja plenarna odbyła się 5 grudnia 1998 roku, czwarta – 15 marca 1999 roku, zaś ostatnia piąta 16 kwietnia 1999 r. w bazylice konkatedralnej w Stalowej Woli. Właśnie tam podsumowano prace synodalne i biskup ordynariusz Wacław Świerzawski podpisał dekret zamykający II Synod Diecezji Sandomierskiej, a zarazem promulgujący jego postanowienia obowiązujące od dnia 12 czerwca 1999 roku, to jest po pobłogosławieniu ich przez papieża Jana Pawła II. W pracach II Synodu Diecezjalnego uczestniczyło 264 osób (dwóch biskupów pomocniczych, 150 kapłanów, 10 kapłanów zakonnych, 1 brat zakonny, 25 sióstr zakonnych i 75 wiernych świeckich).

Diecezja Sandomierska w liczbach
Diecezja Sandomierska zajmuje obszar 7850 kilometrów kwadratowych. W jej skład wchodzi 5 kapituł, 24 dekanaty, 242 parafie i 8 kościołów rektorskich. 25 parafii ma charakter stricte miejski, 35 miejsko-wiejski a 177 typowo wiejski. Posługę duszpasterską oprócz biskupa ordynariusza i dwóch biskupów seniorów świadczy 634 księży diecezjalnych, w tym 250 proboszczów i administratorów parafii oraz 201 wikariuszów. W sandomierskim Seminarium Duchownym pracuje 31 księży wykładowców, a studiuje 52 alumnów. Naukę na wyższym poziomie kontynuuje 19 księży studentów. Liczba księży emerytów i rezydentów sięga 93. Na terenie diecezji funkcjonuje 21 zgromadzeń zakonnych żeńskich i 10 zgromadzeń zakonnych męskich. Zakonnicy w liczbie 78 księży, ojców i braci zakonnych prowadzą osiem parafii. Liczbę wiernych w diecezji oszacowano na 687 tysięcy osób. Największa parafia w diecezji sandomierskiej obejmuje 16 tysięcy wiernych, najmniejsza – 363 parafian.

Poczet biskupów sandomierskich 1819-2017
Ordynariusze i administratorzy apostolscy diecezji:
Szczepan Hołowczyc (1819)
Adam Prosper Burzyński (1820-1830)
Klemens Bąkiewicz (1840-1842)
Józef Goldtmann (1844-1852)
Michał Józef Juszyński (1859-1880)
Antoni Franciszek Sotkiewicz (1883-1901)
Stefan Aleksander Zwierowicz (1902-1908)
Marian Józef Ryx (1910-1930)
Włodzimierz Jasiński (1930-1934)
Jan Kanty Lorek (1936-1967)
Piotr Gołębiowski (1968-1980)
Edward Materski (1981-1992)
Wacław Świerzawski (1992-2002)
Andrzej Dzięga (2002-2009)
Krzysztof Nitkiewicz (od 2009)
Biskupi pomocniczy:
Aleksander Dobrzański (1819-1831)
Paweł Kubicki (1918-1939)
Franciszek Jop (1945-1952)
Piotr Gołębiowski (1957-1968)
Walenty Wójcik (1961-1990)
Stanisław Sygnet (1976-1985)
Adam Odzimek (1985-1992)
Marian Zimałek (1987-2007)
Edward Frankowski (1992-2012)

oprac. Norbert Zięba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *