Władysław Horodecki

Władysław Horodecki – polski architekt, przedstawiciel modernizmu, przedsiębiorca, mecenas, urodzony 1863 roku w Szołudkach na Podolu, zmarł w 1930 roku w Teheranie. Horodecki wykształcenie średnie zdobył w gimnazjum realnym Św. Pawła w Odessie. Szósta i siódma klasa tejże szkoły była przepustką do jego kariery, z racji otrzymania najwyższej oceny z rysunku i geometrii wykreślanej oraz uzyskania dyplomu w konkursie organizowanym przez radę Imperatorskiej Akademii Sztuk, dostał możliwość kontynuowania nauki w Carskiej Akademii Sztuki w Petersburgu. W 1890 roku uzyskał dyplom uczelni oraz tytuł artysty 3-go stopnia z uprawnieniami do wznoszenia budowli. Pod koniec roku 1890 wyjechał do Kijowa, gdzie osiadł na około 30 lat. Jedną z pierwszych jego prac po przyjeździe była możliwość zaprojektowania grobowca dla rodziny baronów Sztejnhejlów na jednym z kijowskich cmentarzy. W 1894 rok młody Horodecki brał udział przy budowie miejskiej kanalizacji co przyniosło mu pierwsze stałe dochody, a następnie wziął udział w poważnym projekcie budowania sześciu hal produkcyjnych Południoworosyjskiego Zakładu Budowy Maszyn, które stoją po dzień dzisiejszy. Następnie w roku 1897 odbyła się kijowska wystawa gospodarstwa wiejskiego i przemysłu, która przyniosła Horodeckiemu niezwykłą sławę w całym imperium, za sprawą wybudowanych przez niego pawilonów w stylu neorenesansowym. Nastał czas gorączki budowlanej, gdzie od 1898 roku do roku 1901 w mieście powstało niemal tysiąc nowych budynków. W tym czasie powstał zaprojektowany przez Władysława sześciokondygnacyjny budynek L. Benderskiego, który tak zachwycił współczesnych, że znalazł się na pocztówkach z serii „Kijów. Piękne budynki”. Realizacje powyższych projektów przyniosło polskiemu architektowi uznanie i opinię utalentowanego architekta, co przyczyniło się znacznie do wyboru Horodeckiego jako twórcę projektu muzeum miejskiego w oparciu o szkice P. Bojcowa, po tym, jak moskiewski architekt wycofał się z dalszych prac pomimo wygrania konkursu. Niedługo po ukończeniu muzeum w roku 1900 Władysław Horodecki nadzorował budowę kienesy karaimskiej nadając jej styl mauretański nawiązujący do budowli azjatyckich. Po rewolucji budynek oddano do celów kulturalno-oświatowych, w latach 30 koncerty dawał żydowski zespół wokalny, w czasie okupacji niemieckiej odprawiano msze rzymskokatolickie, następnie po wojnie działał tu teatr lalkowy, który został przekształcony w kinoteatr „Zorza”. Obecnie w budynku funkcjonuje dom aktora. Najwspanialszym i największym osiągnięciem Władysława Horodeckiego, a zarazem najbardziej oryginalnym budynkiem Kijowa, jest dom przy ulicy Bankowej 10, który jest niejako podsumowaniem wcześniejszych projektów i potwierdzeniem niesamowitego władania różnymi architektonicznymi stylami. Budynek w Kijowie jest znany jako „dom z chimerami” i od 2005 roku stanowi jedną z rezydencji prezydenckich. Lata rewolucji od 1917 do 1920 roku zmusiły Władysława do wyjazdu do Polski, gdzie podjął pracę w Ministerstwie Robót Publicznych. Następnie w 1924 roku stanął na czele biura projektowego budowli i sieci wodnokanalizacyjnych, co przyczyniło do powstania m.in. kompleks zakładów mięsnych i budynek elektrowni miejskiej w Lublinie. W 1928 roku Horodecki udał się do Iranu, gdzie objął stanowisko głównego architekta perskich kolei. Polski architekt zaprojektował dworzec kolejowy w Teheranie, teatr oraz hotel. Niestety 3 stycznia 1930 roku, doznał zawału serca i zmarł w Teheranie, gdzie został pochowany na cmentarzu katolickim.

Olga Kaszuba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *