Jajka tak pewnie weszły w dietę ludzi, że nikt nawet nie myśli o tym, kto pierwszy wymyślił, że można je zjeść i kiedy to było? W końcu wszyscy wiemy, że na przykład Kolumb przywósł ziemniaki z Ameryki, a jajka? Niestety, to pytanie pozostanie bez odpowiedzi. Jedyne, co można powiedzieć, to że już w I wieku naszej ery produkt ten był znany i lubiany, o czym świadczy rzymski fresk autorstwa nieznanego artysty zachowany do dziś: Martwa natura z jajkami, ptakami i brązowymi naczyniami z domu Julii Felix, Pompeje.

Czego dzisiaj nie robi się za pomocą jaj – oprócz jedzenia – i przewiduje się przyszłość, i wykonuje się dekoracyjne wyroby rzemieślnicze. A ile sporów naukowych wokół ich pożyteczności się toczy! Niektórzy badacze twierdzą, że użycie jaj podwyższa poziom cholesterolu, inni zaprzeczają temu, jeszcze inni surowo zabraniają jedzenia niemytych jaj… Ale gdzie jest prawda?

Przypomnijmy logiczny paradoks: „Co było wcześniej: jajko czy kura?”, nad którym przez tyle stuleci zastanawiały się najtęższe umysły ludzkości.  W końcu genetycy i filozofowie doszli do wniosku, że pierwsze było jajo, z którego wykluł się pierwszy upierzony dinozaur, ważący około 250 kg (w wieku dorosłym). Nie wszystko to jest jasne z medycznego punktu widzenia. Ale spróbujmy zrozumieć.

Czy brązowe jaja są zdrowsze niż białe?

Według starej legendy brązowe jaja są bardziej korzysne niż białe i są znoszone przez wiejskie kury, które przekazują tajne przepisy na znoszenie najlepszych jaj na świecie z pokolenia na pokolenie. Zgodnie z tą logiką, białe skorupki pochodzą od nieszczęśliwych kur miejskich znoszących jaja byle jak. Jeśli nadal woliсie kupować tylko brązowe jaja, możecie bezpiecznie rozstać się z tym bezużytecznym nawykiem: jedyną różnicą jest kolorystyka. Tylko kury o białym i brązowym upierzeniu noszą jaja w odpowiednim kolorze. Oprócz estetyki nie ma w nich żadnej różnicy.

Często słyszymy, że brązowe lub czarne potrawy są zdrowsze niż białe. Weźmy pod uwagę chociażby chleb lub cukier. W przypadku jaj tak nie jest. Badania wykazały: brązowe jaja nie mają znaczącej różnicy w wartości odżywczej w porównaniu ze zwykłymi białymi.

Jaja stają się zdrowsze z powodu innych czynników. Na przykład jaja od kur, którym wolno chodzić na słońcu, zawierają 3-4 razy więcej witaminy D. Kurczęta karmione pokarmami bogatymi w kwasy tłuszczowe omega-3 wytwarzają jaja zawierające więcej tej witaminy.

Domowe jaja kurze są lepsze

Nie zawsze. Pomimo wyższej zawartości witamin A, E, D i kwasów tłuszczowych omega-3 w jajach kur domowych, częściej się one zarażają i ranią niż ich kuzynki żyjące w klatkach.

Kolor żółtka wskazuje jakość jaja

Na pierwszy rzut oka wygląda to logicznie. W rzeczywistości kolor żółtka zależy od diety kurcząt: im więcej karotenoidów, tym barwa żółtka jest bardziej nasycona. To, czy kury żyją w klatkach, czy swobodnie chodzą po polu, nie jest tak ważne. W tym drugim przypadku na dietę wpływają zioła rosnące w danym regionie.

Na przykład kukurydza, lucerna, pokrzywa i niektóre inne zioła rozjaśniają żółtko. Jeśli kurczęta stale żyją w klatkach, odcień żółtka można łatwo zmienić za pomocą dodatków do żywności, takich jak kantaksantyna. Jednak wszystko to wpływa tylko na kolor żółtka (często kupujący wolą bardziej soczyste odcienie). Jeśli jaja z supermarketu mają blade żółtko, nie oznacza to, że są złej jakości lub zepsute.

Szczęśliwe jajko ma dwa żółtka

Wciąż czekacie na bogactwo i wierzycie, że dwa żółtka w jajku to wielkie szczęście? Pożegnajcie się z ezoteryką. Podwójne żółtko nie jest rzadkie, jaja te są składane przez starsze kury, których żywotność dobiega końca i zaczęły się małe nieprawidłowości w ich ciele. Takie jajka są nieszkodliwe dla ludzi (a także dla kur niosek). Nie są ani szczęśliwymi, ani nieszczęśliwymi – zwykły żart natury, rodzaj kurczaka w ruletce. Zwykle nie można ich odróżnić w sklepie, pamiętajcie tylko, że im starsza kura, tym większy rozmiar jajka, co oznacza, że zwiększa się szansa na znalezienie podwójnego żółtka.

Żółtko jest powodem przybierania na wadze

Czy trener kazał wam wyrzucić żółtko i zjeść tylko białko? Jest w tym trochę prawdy. Białko jest najłatwiej przyswajalnym składnikiem jaja. Żółtko jest gorzej trawione. Tak więc, jeśli chcecie nabrać formy na sezon i boicie się przybrać na wadzę, postępujcie zgodnie z radą mentora. Ale nie zapominajcie, że żółtko również nie jest szkodliwe. Ma białko, witaminę D, przeciwutleniacze i cholinę, która wspomaga pracę wątroby. Warto więc jeszcze raz pomyśleć przed rezygnacją z żółtek.

Surowe jaja są przyczyną salmonellozy

Fedor Chaliapin dał nam przepis na drinka na aksamitny głos. Głównym elementem są surowe jaja. Wiele osób nadal pije je z różnych powodów: dla budowania mięśni, obniżenia kwasowości w żołądku i tak po prostu, ponieważ jest to przydatne. Korzyści potwierdzają także eksperci. W końcu obróbka cieplna zmniejsza pewną ilość potasu, fosforu i witamin. Jeśli chodzi o ryzyko zachorowania na salmonellozę, jest ono bardzo małe: na każde 30 tysięcy jaj zakaża się tylko jedno. Oznacza to, że znów mamy do czynienia z loterią z kurczakiem, tylko wygrana nie jest najmilsza.

Jajka są przeciwwskazane dla osób o wysokim poziomie cholesterolu

Przez długi czas doradzano osobom z wysokim poziomem cholesterolu wykluczanie pokarmów, które mogą zwiększyć jego poziom, w tym jaj. Żółtka naprawdę mają dużo cholesterolu. Tylko, że jest on jadalny, „dobry” i nie podnosi poziomu cholesterolu we krwi. Najważniejsze jest, aby znać miarę i nie jeść dziesięciu jajek dziennie. Jedno lub dwa jajka nie wyrządzą żadnej szkody. Warto również zauważyć, że mówimy o samym jajku. Rzeczywiście, jeśli usmażyć je z boczkiem, a nawet z dużą ilością oleju, to oczywiście takie danie niewątpliwie pomaga zwiększyć poziom „złego” cholesterolu we krwi.

Żółtko jednego jajka zawiera około 180 mg cholesterolu, co stanowi ponad połowę jego dziennej dawki (300 mg), do niedawna zalecanej przez amerykańską służbę zdrowia.

Mit najbardziej przydatnego jajka

Jeden z najbardziej niepotwierdzonych mitów sugeruje, że najmniejsze jaja są najbardziej przydatne. Jak dotąd nie zostało to potwierdzone eksperymentalnie, ale w zasadzie ta legenda ma źródło bardzo podobne do prawdy. Kurczę od drugiego dnia życia zaczyna być faszerowane lekami, antybiotykami, sztucznymi i naturalnymi dodatkami. Dlatego ogólnie przyjmuje się, że im młodszy kurczak, tym bezpieczniejsze są jajka. Ten mit jest tak trwały, że nawet pracownicy ferm chętnie w niego wierzą.

Jaja przepiórcze są znacznie zdrowsze niż kurze

100 g jaj przepiórczych zawiera nawet trochę mniej białka (11,9 g w przepiórczych i 12,56 g w kurzych) i więcej cholesterolu (0,6 g w przepiórczych, 0,38 g w kurzych) aniż kurze, różnica oczywiście jest bardzo nieznaczna. Nawiasem mówiąc, przepiórka może też chrować na salmonellozę, więc jedzenie surowych jaj również nie jest wiele warte.

Cóż, to wszystkie sekrety dotyczące jaj, którymi chcieliśmy się z wami podzielić. I chcę zakończyć artykuł tradycyjnym wnioskiem – zawsze musimy znać miarę!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *