Z pedagogicznego punktu widzenia znaczenie bajki w życiu dziecka jest bezcenne, a ilość funkcji, jakie pełni w życiu dziecka imponująca. Najważniejsze z nich to funkcje: informujące, pouczające, wyjaśniające, uspokajające, inspirujące, bawiące, twórcze, poszerzające wyobraźnię, budujące światopogląd, ale także przestrzegające, czasami zastraszające, niekiedy budzące trwogę. Dzięki poznawaniu bajek dziecko nadaje sens własnemu istnieniu. Adaptuje się do życia, umiejąc porządkować chaos, który doświadcza  

z dużej ilości codziennych wrażeń i spostrzeżeń. Uczy się rozpoznawać w sobie i w świecie dobro i zło. Bajka oferuje dziecku także nieocenioną pomoc psychologiczną i filozoficzno-metafizyczną.

W tym kontekście, szczególnego znaczenia nabierają słowa Bruno Bettelheima – „Jeśli bajka ma naprawdę przykuć uwagę dziecka, musi je zabawiać i obudzić w nim ciekawość. Jeśli ma wzbogacać jego życie i pobudzać wyobraźnię – pomóc dziecku w rozwijaniu inteligencji i porządku uczuć, musi mieć związek z jego lękami i dążeniami oraz umożliwić mu pełne rozeznanie własnych trudności, a zarazem podać sposoby rozwiązywania nękających je problemów” – stanowiące kwintesencję rozważań.

Bajka; zgodnie ze słownikiem PWN to opowiadanie o treści fantastycznej, historyjka zmyślona, krótki utwór o charakterze satyrycznym i dydaktycznym. Gdyby każdy rodzic kierował się tylko definicją słownikową to w nielicznych domach bajka opowiadana byłaby do snu. A przecież jak świat światem, bajka towarzyszy nam od najmłodszych lat i jest ważnym elementem wpływającym na atmosferę domową. Bajka to nieodłączny rytuał „na dobranoc”.

Słownikowa definicja nie oddaje nawet cząstki tego czym jest dobra bajka w życiu malucha i jak wpływa na jego rozwój. „Opowiedz mi bajkę…”to prośba dziecka nie tylko o samą historię, ale też prośba o czas, uwagę i miłość. W chwilach, gdy dorosły snuje opowiadanie dziecko przenosi się w całkowicie inny wymiar – nie leży już tylko w swoim łóżeczku, ale marzy i odkrywa świat utkany z samych dobrych emocji. Świat zawszekolorowy, bezpieczny, pełen magii i czarów. A co najważniejsze w tych marzeniach wszystko zawsze dobrze się kończy. Dobra bajka powinna być nie tylko zajmująca, ekscytująca, lecz musi jednocześnie kryć wartościową naukę. Stanowi ona dla dziecka poważne przeżycie, wywiera duży wpływ na tworzenie jego skromnego światopoglądu, ponieważ oprócz strony rozrywkowej – zawiera elementy pouczające, drogowskazy kierujące na właściwe ścieżki. Zasłuchane dziecko bogaci swój słownik, uczy się świata i poznaje różnice między tym co dobre a co złe. Ponadto pobudza do refleksji lub śmiechu, doskonali język, rozwija wyobraźnię, wskazuje dobre wzorce zachowań -życzliwości, uczciwości, mądrości, odwagi.

Otóż właśnie bajka, za którą tak przepadają wszyscy malcy, jest łatwym, wdzięcznym i ,,podstępnym” środkiem wpajania w dzieci wartości i zasad.  ,,Podstępnym” gdyż dziecko bawiąc się, chłonie równocześnie naukę pamiętajmy, że najmniejsza nawet opowieść, ofiarowana naszym kochanym słuchaczom, pozostawia trwały ślad w ich małych serduszkach.

Jakaż wypływa stąd nauka? Doceniajmy siłę bajek. Wszak to one umożliwiają dziecku poznanie i rozumienie cudzych, a potem własnych motywów działania. Uwrażliwiają na piękno i dobro. Bajki są zgodne ze sposobem rozumienia świata, który preferują dzieci. Nie są czymś sztucznym, wymyślonym są czymś, co naturalnie związane z ich rozwojem i poszukiwaniem swego miejsca wśród innych ludzi.

Korzystajmy z mądrości bajek czerpmy z ich przesłania uniwersalne prawdy. Opowiadajmy je naszym pociechom często, bo to jeden z najdoskonalszych instrumentów, jakim możemy kształtować charakter i wpływać na postawę naszego dziecka.

Bajka dobra (pożyteczna) przygotowuje dziecko do spełnienia w przyszłości, uczy kochać, marzyć i wierzyć w siebie. Piętnując złe uczynki i postawy, wychowuje społecznie i już od najmłodszych lat zaszczepia w dzieciach dobro i empatię. Bajka pobudza do myślenia, do zadawania pytań- dzięki niej dziecko rozwija wyobraźnię, rozbudza abstrakcyjne myślenie i tworzy wzory do naśladowania. Te chwile szczęścia, bezpieczeństwa i miłości, który dziecko spędza z dorosłym w czasie słuchania bajek.

Powinniśmy być świadomi, że obowiązkiem dorosłego jest właściwy dobór bajek, mając na uwadze przestrogę, aby spełniały one właśnie zamierzoną im rolę. Zaufajmy twórcom sławnym i znanym- tym ukochanym, którzy z bajek potrafili uczynić prawdziwych przyjaciół dzieci.

Tę wielką odpowiedzialność za wartość bajki dobrze docenili tacy znakomici bajkopisarze, jak Ezop, Andersen, Bracia Grim, Kryłow, Krasicki, Fredro. Mistrzowie, ci wielcy przyjaciele dzieci, stworzyli im nie tylko olbrzymi czarowny świat ułudy, ale jednocześnie potrafi w niezwykle zajmującej, przekonującej formie ośmieszać ludzkie wady posługując się często postacią zwierząt, ganić niesprawiedliwość, tępić egoizm, nagradzać cnotę i karać występek. Czytajmy naszym pociechom Brzechwę, Tuwima czy Jachowicza. Sięgajmy Oskara Wilde’a, La Fontaine, Charlesa Perraulta, bo ich opowieści bywają czasem zabawne, błahe, a czasem głębokie i wzruszające, bo ich słowa są zawsze przystępne dla dziecka a morały właściwe i ponadczasowe. Dlatego też ważne jest, aby każda mama i każdy tata, każdy dziadek, babcia, ciocia, wujek i nauczyciel w pełni świadomie uczestniczyli w życiu małego człowieka, samodzielnie czytali i opowiadali bajki. Nie można tej roli przekazać ekranowi telewizora bądź komputera. To nasza odpowiedzialność, ale i …przyjemność! Bo czyż nie cudownie jest wraz z naszą pociechą każdego dnia wybierać się w tą podróż tajemniczą i nieznaną? Wędrować przez nieznane baśniowe krainy i razem przeżywać emocje, wspólnie cieszyć się i choć przez chwilę też być beztroskim dzieckiem?

Stare powiedzenie mówi, że czym skorupka za młodu nasiąknie… i może właśnie dzięki bajkom wyrastamy na takich „bohaterów”, z jakimi identyfikowaliśmy się w przeszłości słuchając ich?

Choć życie pisze dla nas różne scenariusze to nawet w drobnej cząstce chcemy reprezentować te wartości, które fascynowały nas poznając dzieje bajkowych przyjaciół? I tak jak oni żyjemy z wiarą, marzymy, że wszystko co dobre dobrze się kończy.

Drogie Mamy z okazji Waszego święta, życzę Wam byście potrafiły nieustannie przenosić swoje pociechy w świat dziecięcych fantazji i marzeń, zawsze kolorowy, pełen magii i czarów, w którym wszystko zawsze dobrze się kończy. Bo to Wy, nie tylko w dniu swojego święta pomagacie niestrudzenie swojemu dziecku w „stawaniu się lepszym i wartościowym człowiekiem”.

Krystyna Anna Jurys

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *